Doğum eyleminde rahim ağzı (serviks) zamanla yumuşar, incelir (silinir) ve 0 cm’den 10 cm’ye kadar açılır. Bu nedenle “rahim ağzı kaç cm açılınca doğum başlar?” sorusu, doğuma yaklaşan anne adaylarının en çok merak ettiği konulardandır.
Kısa cevap: Doğum eylemi “başlamış” kabul edilse bile hızlanma her kişide aynı değildir. Klinik pratikte düzenli kasılmalarla birlikte 4 cm’den sonra doğum daha düzenli izlenir; bazı rehberler aktif fazın 5 cm ve bazı yaklaşımlar yönetim eşiklerinin 6 cm civarında ele alınmasını önerir. 10 cm tam açıklıktır ve genellikle ıkınma (2. evre) başlar.
Latent faz – aktif faz ne demek?
Latent (gizli/yavaş) faz, kasılmaların başlayabildiği ama ilerlemenin daha yavaş olabildiği dönemdir. Bu dönemde rahim ağzı hazırlık yapar. Aktif faz ise kasılmaların daha düzenli hale geldiği ve açıklığın daha hızlı ilerleyebildiği evredir.
1–10 cm açıklık pratik rehberi
| Açıklık | Genelde ne ifade eder? | Anne adayı ne hissedebilir? |
| 0–3 cm | Hazırlık dönemi (latent faz olabilir) | Düzensiz kasılmalar, bel/kasık ağrısı, baskı |
| 4–6 cm | Kasılmalar daha düzenli hale gelebilir | Sancıların sıklaşması, daha belirgin ağrı |
| 7–9 cm | Geçiş dönemi (doğuma çok yakın) | Sancılar çok yoğunlaşabilir, titreme/bulantı olabilir |
| 10 cm | Tam açıklık (2. evre: ıkınma) | Ikınma isteği, bebeğin aşağı inmesi |
Muayene olmadan “kaç cm” olduğunu anlayabilir miyim?
Rahim ağzı açıklığı kesin olarak vajinal muayene ile değerlendirilir. Evde yalnızca sancının düzeni/şiddeti, su gelmesi, nişan ve bebeğin hareketleri gibi belirtilerle “ilerliyor olabilir” şeklinde yorum yapılabilir.
Rahim ağzı açıklığı için hastaneye ne zaman gidilir?
Evde “kaç cm” ölçmek mümkün olmadığı için pratik yaklaşım kasılma düzeni ve eşlik eden bulgulara dayanır. Genel rehber:
- Düzenli kasılmalar 5-1-1 kuralına girdiyse
- Su geldiyse
- Kanama varsa
- Bebek hareketleri azaldıysa
- 37 haftanın altındaysanız ve düzenli sancı başladıysa
İlgili içerikler
- Kasılmalar kaç dakikada bir gelince hastaneye gidilmeli?
- Doğum ve doğum aşamaları
- Doğum sancısı süreci
Düzenli kasılmalarla birlikte 4 cm ve üzeri açıklık çoğu yaklaşımda doğumun daha “yerleşik” ilerlediği dönemi düşündürür. Ancak ilerleme kişiden kişiye değişir; bazen 4 cm’de süreç yavaş olabilir, bazen hızlanabilir.
10 cm tam açıklıktır. Genellikle 2. evre başlar ve anne adayında ıkınma isteği oluşur. Bu evrede doğum ekibi yönlendirmesiyle doğum gerçekleşir.
Bazı durumlarda servikste bir miktar açıklık gebeliğin son haftalarında görülebilir. Tek başına açıklık doğumun hemen başlayacağı anlamına gelmez. Düzenli kasılma, su gelmesi veya kanama gibi bulgular önemlidir.