Hamilelikte oruç, tıbben “tek cümleyle herkese aynı” denebilecek bir konu değildir. Sağlıklı bir gebelikte bazı kadınlar oruç tutmak isteyebilir; ancak gebelikte susuz kalma, kan şekeri düşmesi, halsizlik gibi riskler artabilir. Bu nedenle oruç kararı mutlaka gebeliğin haftası, eşlik eden hastalıklar (özellikle diyabet/hipertansiyon/anemi) ve bebeğin durumu değerlendirilerek verilmelidir.
Kısa cevap
Riskli gebelikte oruç önerilmez. Sağlıklı gebelikte ise oruç tutmayı düşünen anne adayının, hekiminin kontrolünde karar vermesi ve “acil uyarı işaretlerinde” orucu bırakması gerekir. En kritik konu: susuz kalmamak ve bebek hareketlerini takip etmektir.
Hamilelikte Kimler Oruç Tutmamalı?
- Gebelik diyabeti veya kan şekeri dalgalanması olanlar: gebelik diyabeti
- Preeklampsi/hipertansiyon şüphesi veya tanısı olanlar: preeklampsi belirtileri
- Çoğul gebelik
- Belirgin anemi / ciddi halsizlik
- Amniyon sıvısı azlığı, bebeğin gelişme geriliği şüphesi
- Erken doğum tehdidi, sık kasılma, kanama
- Hiperemezis (şiddetli bulantı‑kusma) / yetersiz beslenme
Oruç Tutarken Hangi Durumlarda Mutlaka Bozulmalı?
- Baş dönmesi, bayılacak gibi olma
- Çarpıntı, nefes darlığı
- Şiddetli baş ağrısı, görme bulanıklığı
- Kasılma artışı, karın ağrısı
- Bebek hareketlerinde belirgin azalma (aynı gün değerlendirme gerekir)
- Koyu renk idrar, belirgin susuzluk, ağız kuruluğu (dehidratasyon bulguları)
Sahur–İftar Arası Pratik Beslenme ve Sıvı Önerileri
- Sahur atlamayın. Protein + kompleks karbonhidrat + lif (yumurta, yoğurt, tam tahıl, sebze) daha dengelidir.
- Sıvı: İftar–sahur arasında suyu bölerek için; tek seferde yüklenmeyin.
- Aşırı tuzlu, çok şekerli ve kızartmalardan kaçının (susuzluğu artırır).
- İftarı çok hızlı ve çok büyük porsiyonla açmayın (mide şikâyetlerini artırabilir).
- Kafeini sınırlayın; reflünüz varsa daha da azaltın.
Hamilelikte dengeli beslenme için: hamilelikte beslenme
Sık Sorulan Sorular
Hamilelikte oruç bebeğe zarar verir mi?
Sağlıklı gebelikte kesin “zarar verir” demek doğru değildir; ancak susuzluk, düşük kan şekeri ve yetersiz kalori alımı riski artabilir. Bu yüzden karar kişiye özeldir.
Hangi trimesterde oruç daha riskli?
İlk trimesterde bulantı‑kusma sık olabilir; üçüncü trimesterde susuzluk ve halsizlik daha zorlayabilir. Risk değerlendirmesi muayene ile yapılır.
Oruç tutarken bebek hareketlerini nasıl takip etmeliyim?
Bebeğinizin “kendi düzenini” takip edin. Hareketlerde azalma hissederseniz aynı gün değerlendirme gerekir.
Randevu
Oruç konusunda kişisel risk değerlendirmesi ve gebelik takibi için Medical Park Bahçelievler randevu: Op. Dr. Gönül Çimen