Rh uyuşmazlığı, annenin kan grubunun Rh negatif olması ve bebeğin Rh pozitif olabilme ihtimaliyle ilişkilidir. Rh negatif anne, Rh pozitif bebeğin kan hücreleriyle temas ederse bağışıklık sistemi “antikor” üretebilir. Bu antikorlar sonraki gebeliklerde bebeğin kan hücrelerini etkileyebilir. Bu nedenle Rh negatif, antikor geliştirmemiş (unsensitize) gebelerde Anti‑D (Rh immünglobulin) koruması planlanır.
Hızlı Özet (En çok sorulanlar)
- Anti‑D genellikle ne zaman? Çoğunlukla 28. gebelik haftasında.
- Doğumdan sonra? Bebek Rh pozitifse genellikle 72 saat içinde yapılır.
- Kanama/işlem/trauma olursa? Ek Anti‑D gerekebilir (doktorunuz planlar).
- Her Rh negatif anneye şart mı? Antikor taraması ve bebeğin Rh durumu/olasılığına göre değerlendirilir.
Rh Negatif / Rh Pozitif Ne Demek?
Rh, kanda bulunan bir antijendir. Rh pozitif kişilerde bu antijen vardır; Rh negatif kişilerde yoktur. Anne Rh negatifse ve bebek Rh pozitifse, anne kanı ile bebeğin kanı karıştığında anne bağışıklık sistemi antikor üretebilir.
Rh uyuşmazlığı ne zaman sorun olur?
İlk gebelikte çoğu zaman ciddi problem görülmez; asıl risk, antikor geliştikten sonra sonraki gebeliklerde artar. Bu yüzden amaç, Rh negatif anne adayında antikor oluşmasını önlemektir.
Anti‑D İğnesi Ne Zaman Yapılır?
- Rutin koruma: Antikor taraması negatif olan Rh negatif gebeye çoğunlukla 28. haftada Anti‑D yapılır.
- Doğum sonrası: Bebek Rh pozitifse genellikle 72 saat içinde Anti‑D uygulanır.
- Özel durumlar: Kanama, düşük, dış gebelik, amniyosentez/CVS, karına darbe, plasenta sorunları veya dıştan çevirme (ECV) gibi “kan karışma” ihtimalini artıran durumlarda ek doz gerekebilir.
İpucu: Anti‑D’nin dozu ve gerekliliği; gebelik haftası, olayın büyüklüğü ve testlerle (fetomaternal kanama miktarı vb.) hekim tarafından belirlenir.
Hangi durumlarda Anti‑D mutlaka gündeme gelir?
- Gebelikte kanama
- Düşük veya kürtaj
- Dış gebelik
- Amniyosentez / CVS gibi girişimler
- Karına darbe / trafik kazası
- Plasenta dekolmanı şüphesi
- Bebeğin ters durması için dıştan çevirme (ECV)
Sık Sorulan Sorular
Rh negatifim, eşim Rh negatifse yine Anti‑D gerekir mi?
Eş kesin Rh negatifse bebek Rh pozitif olamaz. Ancak uygulamada kesinlik/kanıt ve takip planına göre hekiminiz karar verir.
Anti‑D bebeğe zarar verir mi?
Anti‑D, annenin antikor geliştirmesini önlemeyi hedefler. Uygun endikasyonla yapılır; amaç bebeği korumaktır.
İğneyi kaçırdım, artık işe yaramaz mı?
Zamanlama önemlidir; yine de gecikmiş durumlarda bile “ne yapılacağı” hekim tarafından değerlendirilir. Bu nedenle gecikme varsa mutlaka doktorunuza başvurun.
İlgili Yazılar
Randevu
Kan grubu takibi, Anti‑D planı ve gebelik takibi için Medical Park Bahçelievler randevu: Op. Dr. Gönül Çimen